دندان قروچه (Bruxism) یکی از مشکلات شایع دهان و دندان است که ممکن است به صورت غیرارادی در شب یا حتی روز رخ دهد. این مشکل به معنای ساییدن یا فشار دادن دندانها به هم است و معمولا به دلیل استرس یا مشکلات روانی و فیزیکی بروز میکند. دندان قروچه میتواند منجر به آسیبهای جدی به دندانها، لثهها و حتی فک شود. در این مقاله، به بررسی علائم، علل و درمانهای مختلف این مشکل پرداخته میشود تا افراد بتوانند این وضعیت را بهتر درک کرده و از آسیبهای آن جلوگیری کنند.

دندان قروچه چیست؟
دندان قروچه یا بروکسیسم (Bruxism) به شرایطی گفته میشود که در آن فرد بهطور ناخودآگاه دندانهای خود را به هم میساید یا فشار میدهد. این عارضه میتواند هم در طول روز و هم در شب رخ دهد، اما معمولا بیشتر در شب و هنگام خواب اتفاق میافتد. دندان قروچه یک مشکل شایع است که میتواند تأثیرات منفی زیادی بر سلامت دندانها و حتی کل بدن داشته باشد. این مشکل اغلب بهدلیل عوامل مختلفی مانند استرس، اضطراب، مشکلات دندانی یا اختلالات خواب ایجاد میشود و در صورت عدم درمان، میتواند عوارض جدی به همراه داشته باشد.
برای اطلاعات بیشتر درباره دندان قروچه و مشاوره با دکتر سامه کشاورزیان یکی از بهترین دندانپزشکان نمونه در منطقه پاسداران با شماره های زیر در ارتباط باشید:

ویس بالا معرفی دکتر سامه کشاورزیان از زبان خودشان است.
فرم مشاوره رایگان توسط دکتر کشاورزیان
چرا دندان قروچه اتفاق میافتد؟
علت دقیق دندان قروچه هنوز بهطور کامل شناخته نشده است، اما عوامل متعددی میتوانند در بروز آن نقش داشته باشند. برخی از این عوامل عبارتند از:
1.استرس و اضطراب:
یکی از اصلیترین دلایل دندان قروچه، استرس و اضطراب است. فشارهای روانی ناشی از مشکلات کاری، خانوادگی یا شخصی میتوانند باعث شوند فرد بهطور ناخودآگاه در طول شب یا حتی روز دندانهای خود را به هم بفشارد. این فشار میتواند بهصورت ساییدن دندانها یا فشردن آنها بر روی هم ظاهر شود. تحقیقات نشان داده است که افراد با سطح بالای استرس بیشتر در معرض دندان قروچه قرار دارند.
2.مشکلات دندانی:
ناهنجاریهای دندانی مانند مال اکلوژن (عدم تطابق دندانهای فک بالا و پایین) نیز میتوانند منجر به این مشکل شوند. زمانی که دندانها به درستی روی هم قرار نمیگیرند، فرد ممکن است بهطور ناخودآگاه سعی کند با ساییدن دندانها، این ناهنجاری را جبران کند. این مسئله به مرور زمان میتواند باعث سایش دندانها و ایجاد مشکلات بیشتر شود.
3.اختلالات خواب:
افرادی که از اختلالات خواب مانند آپنه خواب رنج میبرند، بیشتر در معرض این مشکل هستند. آپنه خواب باعث قطع تنفس در طول خواب میشود و این مسئله میتواند منجر به افزایش فعالیت عضلات فک و در نتیجه دندان قروچه شود. همچنین، افرادی که خواب نامنظم یا کمخوابی دارند نیز بیشتر در معرض این مشکل قرار میگیرند.
4. سبک زندگی:
مصرف الکل، کافئین و سیگار میتواند خطر بروز را افزایش دهد. کافئین و الکل با تأثیر بر سیستم عصبی مرکزی، میتوانند باعث افزایش تنش عضلانی و در نتیجه دندان قروچه شوند. همچنین، سیگار کشیدن نیز با تأثیر بر سیستم عصبی و افزایش استرس، میتواند این مشکل را تشدید کند.
5.عوامل ژنتیکی:
در برخی موارد، دندان قروچه میتواند ارثی باشد و در خانوادهها دیده شود. اگر یکی از اعضای خانواده به این مشکل مبتلا باشد، احتمال ابتلای سایر اعضا نیز افزایش مییابد. این مسئله ممکن است به دلیل ساختار فک یا عوامل روانی مشترک در خانواده باشد.
در نهایت، این مشکل میتواند ناشی از ترکیبی از این عوامل باشد و برای درمان موثر، شناسایی علت اصلی آن بسیار مهم است. اگر شما نیز علائم براکسیسم را تجربه میکنید، مراجعه به بهترین دندانپزشک زیبایی در پاسداران یا متخصص خواب میتواند به تشخیص و درمان این مشکل کمک کند.
بیشتر بخوانید : افتادن و شکستن لمینت دندان چه دلیلی دارد؟
در فیلم زیر دکتر کشاورزیان درباره علت خرابی دندان ها صحبت می کند:
چرا دندون خراب میشه؟
چه علائمی نشان میدهند که دندان قروچه دارید؟
دندان قروچه یا بروکسیسم (Bruxism) میتواند با علائم مختلفی همراه باشد که برخی از آنها بهراحتی قابل تشخیص هستند. در ادامه به بررسی این علائم و تأثیرات آنها میپردازیم:
1. سایش دندانها
یکی از واضحترین و شایعترین علائم این عارضه، سایش سطح دندانها است. این سایش میتواند به مرور زمان باعث کوتاه شدن دندانها و از بین رفتن مینای دندان شود. مینای دندان لایه محافظتی سخت است که از دندانها در برابر پوسیدگی و آسیبهای خارجی محافظت میکند. از بین رفتن این لایه میتواند منجر به حساسیت دندانها، افزایش خطر پوسیدگی و حتی تغییر شکل ظاهری دندانها شود.
2. درد فک و صورت
فشار ناشی از براکسیسم میتواند باعث درد در ناحیه فک، صورت و حتی گوش شود. این درد معمولا بهصورت مداوم یا متناوب احساس میشود و ممکن است با حرکت فک تشدید شود. در برخی موارد، این فشار میتواند به مفصل فک (TMJ) آسیب برساند و باعث اختلال در عملکرد آن شود. درد فک و صورت یکی از علائمی است که اغلب افراد مبتلا به دندان قروچه را به مراجعه به دندانپزشک سوق میدهد.
3. سردرد
بسیاری از افراد مبتلا به این مشکل از سردردهای مکرر، بهویژه در ناحیه پیشانی و شقیقهها شکایت دارند. این سردردها معمولا به دلیل فشار مداوم بر عضلات فک و صورت ایجاد میشوند و ممکن است با علائمی مانند خستگی و تنش عضلانی همراه باشند. سردرد ناشی از براکسیسم اغلب صبحها و پس از بیدار شدن از خواب بیشتر احساس میشود.
4. حساسیت دندان
سایش دندانها در اثر دندان قروچه میتواند باعث حساسیت دندانها به سرما و گرما شود. از بین رفتن مینای دندان و قرار گرفتن لایههای زیرین آن در معرض محرکها، میتواند باعث ایجاد درد و ناراحتی هنگام مصرف غذاها و نوشیدنیهای سرد یا گرم شود. این حساسیت میتواند به مرور زمان تشدید شود و بر کیفیت زندگی فرد تاثیر بگذارد.
5. اختلالات خواب
دندان قروچه میتواند خواب فرد را مختل کند و باعث خستگی و بیخوابی شود. افرادی که از این مشکل رنج میبرند، اغلب از خواب ناآرام و بیدار شدنهای مکرر در طول شب شکایت دارند. این اختلالات خواب میتوانند به مرور زمان باعث کاهش انرژی، کاهش تمرکز و حتی مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی شوند.
در نهایت، براکسیسم یک مشکل جدی است که میتواند تأثیرات منفی زیادی بر سلامت دندانها و کل بدن داشته باشد. شناسایی به موقع علائم و مراجعه به دندانپزشک برای درمان این عارضه بسیار مهم است.

مشکلات ناشی از دندان قروچه
دندان قروچه اگر درمان نشود، میتواند عواقب جدی برای سلامت دندانها و کل بدن داشته باشد. سایش مداوم دندانها باعث از بین رفتن مینای دندان، حساسیت و حتی شکستگی دندانها میشود. فشار ناشی از آن میتواند به مفصل فک (TMJ) آسیب برساند و دردهای مزمن در فک، صورت و گوش ایجاد کند. همچنین، این فشار ممکن است به عضلات گردن و شانهها سرایت کرده و دردهای عضلانی گستردهتری ایجاد کند.
علاوه بر این، براکسیسم خواب را مختل میکند و باعث خستگی مفرط و کاهش کیفیت زندگی میشود. درمان به موقع این مشکل از آسیبهای جدی جلوگیری کرده و سلامت کلی بدن را بهبود میبخشد.

چگونه میتوان دندان قروچه را درمان کرد؟
درمان دندان قروچه به علل آن بستگی دارد و میتواند شامل روشهای مختلفی باشد. در ادامه به برخی از این روشها پرداخته شده است:
1. استفاده از محافظ دندان
یکی از رایجترین روشها برای جلوگیری از آسیب به دندانها و لثهها در هنگام دندان قروچه، استفاده از محافظ دندان است. این وسیله پلاستیکی روی دندانها قرار میگیرد و از تماس مستقیم دندانها جلوگیری میکند.
2. کاهش استرس و اضطراب
از آنجا که استرس و اضطراب یکی از عوامل اصلی دندان قروچه است، تمرینات کاهش استرس مانند یوگا، مدیتیشن، یا مشاوره روانشناسی میتواند به کنترل این مشکل کمک کند.
3. اصلاح وضعیت خواب
اختلالات خواب مانند آپنه خواب ممکن است باعث دندان قروچه شوند. درمان این مشکلات میتواند به کاهش یا از بین بردن این مشکل کمک کند.
4. درمان فک و دندانها
اگر علت دندان قروچه به مشکلات فکی یا دندانی مربوط باشد، ممکن است نیاز به درمانهای ارتودنسی یا جراحی فک داشته باشید.
5. دارو درمانی
در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهایی برای کاهش درد یا درمان اضطراب تجویز کند.
فرم مشاوره رایگان توسط دکتر کشاورزیان
آیا دندان قروچه آسیب جدی به دندانها وارد میکند؟
دندان قروچه میتواند آسیبهای زیادی به دندانها وارد کند. در بلندمدت، این آسیبها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- سایش مینای دندان: ساییده شدن دندانها به یکدیگر میتواند منجر به کاهش ضخامت مینای دندان شود و حساسیت شدید دندانی ایجاد کند.
- شکستگی دندانها: فشار زیاد بر دندانها میتواند منجر به ترک خوردن یا شکستگی دندانها شود.
- مشکلات لثه: فشارهای مداوم ممکن است باعث تحریک و التهاب لثهها شود.
برای جلوگیری از این آسیبها، درمان به موقع دندان قروچه ضروری است.

نحوه پیشگیری از دندان قروچه
پیشگیری از دندان قروچه (Bruxism) میتواند از آسیبهای جدی به دندانها، فک و لثهها جلوگیری کند. در اینجا چند روش مؤثر برای پیشگیری از دندان قروچه آورده شده است:
1. کاهش استرس و اضطراب
استرس و اضطراب یکی از عوامل اصلی دندان قروچه هستند. برای کاهش این موارد میتوانید از روشهای زیر استفاده کنید:
- مدیتیشن: تمرینات مدیتیشن میتوانند به آرامش ذهن و کاهش استرس کمک کنند.
- یوگا: یوگا به تسکین تنشهای فیزیکی و روانی کمک میکند.
- مشاوره روانشناسی: اگر اضطراب مزمن دارید، مشاوره با یک روانشناس میتواند مؤثر باشد.
2. استفاده از محافظ دندان
اگر دندان قروچه در شب رخ میدهد، استفاده از محافظ دندان یکی از راههای مؤثر برای جلوگیری از آسیب به دندانهاست. این وسیله به صورت پلاستیکی روی دندانها قرار میگیرد و از تماس مستقیم دندانها جلوگیری میکند.
3. بهبود کیفیت خواب
اختلالات خواب مانند آپنه خواب میتوانند عامل دندان قروچه باشند. برای بهبود خواب خود:
- خواب کافی و با کیفیت داشته باشید.
- از مصرف مواد محرک مانند کافئین یا نیکوتین قبل از خواب خودداری کنید.
- در صورتی که اختلالات خواب دارید، با پزشک مشورت کنید.
4. درمان مشکلات دندانی یا فکی
مشکلات فکی و دندانی میتوانند به دندان قروچه منجر شوند. در این صورت، درمانهای ارتودنسی یا جراحی فک ممکن است به پیشگیری از این مشکل کمک کنند. مشاوره با یک دندانپزشک متخصص میتواند راهحلهای مناسب را ارائه دهد.
5. توجه به عادات روزمره
برخی عادات روزمره ممکن است به دندان قروچه منجر شوند. این عادات شامل جویدن ناخن، مداد یا سایر اشیاء است. از این عادات خودداری کنید و به جای آنها از روشهای آرامبخش استفاده کنید.
6. کاهش مصرف کافئین و الکل
مصرف زیاد کافئین و الکل میتواند باعث افزایش تنش و استرس شود که در نهایت منجر به دندان قروچه میشود. سعی کنید مصرف این مواد را کاهش دهید.
7. استفاده از داروها (در صورت لزوم)
اگر دندان قروچه به علت اضطراب یا مشکلات خواب است، ممکن است پزشک داروهایی مانند شلکنندههای عضلانی یا داروهای ضد اضطراب تجویز کند. این داروها میتوانند به کاهش تنش و بهبود خواب کمک کنند.
با استفاده از این روشها، میتوانید از بروز دندان قروچه پیشگیری کنید و از آسیبهای احتمالی به دندانها و فک جلوگیری نمایید.

سوالات متداول درباره دندان قروچه
این مشکل بیشتر در شب رخ میدهد زیرا در طول خواب، کنترل فرد بر عضلات فک کاهش مییابد و استرس و اضطراب میتوانند بهراحتی باعث فشردن دندانها شوند.
بله، این عارضه در کودکان نیز شایع است و معمولا با افزایش سن بهبود مییابد. با این حال، اگر این مشکل ادامه دار باشد، باید به دندانپزشک مراجعه کرد.
بله براکسیسم میتواند به طور غیرمستقیم باعث مشکلات گوارشی شود. فشار بر فک و عضلات صورت ممکن است جویدن غذا را مختل کند و هضم را با مشکل مواجه سازد. علاوه بر این، استرس مرتبط با براکسیسم میتواند مشکلات گوارشی مانند نفخ یا سندرم روده تحریکپذیر را تشدید کند.
نتیجهگیری
دندان قروچه یک مشکل شایع است که میتواند تأثیرات منفی زیادی بر سلامت دندانها و کل بدن داشته باشد. این عارضه معمولا ناشی از استرس، مشکلات دندانی و اختلالات خواب است و میتواند باعث سایش دندانها، درد فک و صورت، سردرد و اختلالات خواب شود. با این حال، با روشهایی مانند استفاده از محافظ دندان، مدیریت استرس و درمان مشکلات دندانی میتوان دندان قروچه را کنترل و درمان کرد. اگر شما نیز علائم براکسیسم را تجربه میکنید، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید تا از بروز مشکلات جدیتر جلوگیری شود.
